2 Zlot Zimnowojenny

Fundacja Historia Kołobrzegu wspólnie z Muzeum Oręża Polskiego oraz wszystkimi organizacjami i osobami wspierającymi zapraszają na 2 Zlot Zimnowojenny, który odbędzie się w Kołobrzegu...

Tylko w styczniu 2014r będzie okazja zwiedzić wystawę jednego eksponatu – „Pistolet maszynowy MORS – legenda polskiego oręża”.

Osoby, które odwiedzą Muzeum Oręża Polskiego pomiędzy 3 a 30 stycznia 2014roku, będą miały wyjątkową okazję, aby oprócz wystaw stałych, obejrzeć na żywo prawdziwy rarytas kolekcjonerski – polski pistolet maszynowy MORS. Jest to wyjątkowa gratka, ponieważ jako niezwykle cenny zabytek, nie opuszcza on wystawy w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

Sympatyków historii  zapraszamy do oddziału Dzieje Oręża Polskiego przy ul. ppor Emilii Gierczak 5. Wystawa, którą zrealizowano dzięki podpisanej niedawno umowie o współpracy z Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie oraz życzliwej postawie jego dyrektora prof. Zbigniewa Wawra, potrwa w Kołobrzegu przez miesiąc. Warto więc się pospieszyć, aby nie przegapić tej jedynej okazji spotkania Morsa w Muzeum Oręża Polskiego 

Serdecznie zapraszamy!

 

dyrektor muzeum Paweł Pawłowski wraz z pracownikami

 

PISTOLET MASZYNOWY MORS - LEGENDA POLSKIEGO ORĘŻA

wernisaż 3.01.2014r (piątek), godzina 19.00

Oddział Dzieje Oręża Polskiego, ul. ppor E. Gierczak 5

[wystawa czasowa: 03 - 30.01.2014r]

w cenie biletu na wystawę główną: "Dzieje Oręża Polskiego",

Pistolet Maszynowy Mors wz. 39 będzie prezentowany wraz z opisem w gablocie poświęconej polskiej myśli technicznej okresu II w.św obok słynnego karabinu przeciwpancernego wz.35, motocykla Sokół 600 i granatnika 46 mm wz. 36.

 

polecamy: Z ARSENAŁU MUZEUM WOJSKA POLSKIEGO, odcinek 10: "Mors wz.39", Michał Mackiewicz

(proszę kliknąć w obrazek)

 

Polski pistolet maszynowy Mors wz.39

Pistolet maszynowy Mors jest jedną z legendarnych konstrukcji polskich inżynierów i stanowi do dnia dzisiejszego przykład zaangażowania polskiego przemysłu obronnego w podniesienie bezpieczeństwa, odradzającej się w dwudziestoleciu międzywojennym ojczyzny.

Prace nad pistoletem maszynowym wz.39 kierowane przez inżynierów Piotra Wilniewczyca i JanaSkrzypińskiego, twórców słynnego ViS, realizowano między 1937 i 1939  rokiem. Prototyp pistoletu otrzymał nazwęMors(łac.śmierć). Model opatentowano 15 lutego 1938 roku. Projekt poddano testom porównawczym z niemieckim pistoletem maszynowym Erma wz.1918, na konstrukcji którego oparto założenia Morsa. Polscy konstruktorzy zastosowali odrzut zamka swobodnego. Mankamentami Morsa była za duża szybkostrzelność (1200 pocisków na minutę) co redukowało celność oraz za duży rozrzut pocisków. Częste zacięcia powodował magazynek, który pod wpływem własnego ciężaru obsuwał się w dół. Broń poddano modernizacji poprzez osłabienie siły sprężyny głównej, zwiększenie masy zamka oraz wydłużenie jego drogi. Zabiegi pozwoliły zredukować szybkostrzelność do 400 strzałów na minutę. Jednak do wad broni należały gabaryty pistoletu, długość broni wynosiła 97 cm.

Pistolet maszynowy wzór 1939 „Mors” był bronią samoczynno - samopowtarzalną i działał na zasadzie wykorzystania energii odrzutu zamka swobodnego. Lufa osadzona wewnątrz perforowanej chłodnicy w przednim korku komory zamkowej, posiadała sześć bruzd prawoskrętnych i była przystosowana do szybkiej wymiany w warunkach polowych, poprzez mocowanie za pomocą poprzecznego kołka - łącznika. Jej wylot przystosowano do zamocowania hamulca wylotowego. Iglica wkręcana była do trzonu zamkowego. Z chwilą wystrzelenia ostatniego naboju z magazynka, zamek pozostawał w tylnym położeniu. Po załadowaniu pełnego magazynka, następowało samoczynne przestawienie się trzona zamkowego na zaczep zamka, co pozwalało na natychmiastowe strzelanie. Magazynek Morsa zawierał 25 naboi 9 x 19 mm Parabellum. Na tylnej części komory zamkowej osadzono celownik ramieniowo - krzywiznowy z krzywizną w ramieniu, jak w przypadku kbk Mauser, jednak inaczej skalowany. Z prawej strony komory zamkowej znajdowała się szczelina prowadząca rączkę zamka oraz okno wyrzutowe łusek, z lewej zaś zostały wyryte oznaczenia fabryczne poszczególnych modeli, tj.: wzór i typ, numer fabryczny i orzeł - F.K. (Fabryka Karabinów), Mors, wz. 1939 i 38.

Pistolet maszynowy „Mors” wyposażono w dwa spusty, przedni do ognia ciągłego, tylny — do pojedynczego. Zabezpieczenie broni następowało przez wprowadzenie rączki zamkowej w specjalne wycięcie w tylnej części komory zamkowej. Odpowiednią celność i szybkostrzelność osiągnięto przez zastosowanie pneumatycznego opóźnienia strzałów, które działa na zasadzie wytwarzania próżni za trzonem zamkowym. Pistolet maszynowy miał drewniane łoże z chwytem oraz kolbą zakończoną metalowym trzewikiem. Zasilany był  z dwurzędowego magazynka pudełkowego o pojemności 25 nabojów. Pistolet posiadał teleskopową podpórkę schowaną w przednim chwycie, co jest niespotykane w tego typu broni. Prostota tego pistoletu umożliwiała jego sprawne rozkładanie na podstawowe elementy w celu czyszczenia. Oddanie serii prototypowej do jednostek Wojska Polskiego miało miejsce latem 1939r. Liczba wyprodukowanych pistoletów Mors nie przekroczyła 40 egzemplarzy a ich użycie bojowe nie jest powszechnie znane.

Po wojnie, po długotrwałych poszukiwaniach, udało się odnaleźć w roku 1983 jeden niekompletny egzemplarz pistoletu maszynowego „Mors” ze zbiorów muzealnych w Moskwie, który podarowany został do zbiorów Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. Egzemplarz ten, bez magazynka i ze zrekonstruowaną lufą, ma numer fabryczny 38., a wyprodukowano go w Warszawskiej Fabryce Karabinów w 1939 r.

Drugi egzemplarz, znajdujący się w Moskwie, nosi numer fabryczny 39.

Trzeci z zachowanych egzemplarzy, oznaczony numerem fabrycznym 13, znajdował się do niedawna w Muzeum Wojska w Budapeszcie. W dniu 26 czerwca 2013 roku w Ambasadzie RP w Budapeszcie dyrektor węgierskiego Muzeum i Instytutu Historii Wojskowej pułkownik Vilmos Kovács wręczył Ministrowi Spraw Zagranicznych Radosławowi Sikorskiemu wspomniany wyżej egzemplarz pistoletu. W dniu 27 czerwca 2013 roku podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Bogusław Winid przekazał oficjalnie pistolet maszynowy dyrektorowi bydgoskiego Muzeum Wojsk Lądowych dr Mirosławowi Giętkowskiemu.

Bibliografia

Głębowicz Witold Indywidualna broń strzelecka II wojny światowej, Warszawa 2010.
Jurga Tadeusz Obrona Polski 1939, Warszawa 1990
Konstankiewicz Andrzej, Broń strzelecka i sprzęt artyleryjski formacji polskich i Wojska Polskiego w latach 1914 - 1939, Lublin 2003
Wojciechowski Ireneusz Pistolet maszynowy wz. 1939 MORS, Warszawa 1984