Stała ekspozycja ułożona chronologicznie, przedstawia bogatą kolekcję dokumentującą historię polskiej wojskowości od okresu średniowiecza do współczesności.
Zabytkowa kotwica admiralicji została wydobyta 12 września 2012 r. przez członków Portowej Ochotniczej Straży Pożarnej Tryton w Kołobrzegu oraz fundację „Strażnicy Historii” z Koszalina. Wiek zabytku oszacowany jest na około 300 lat.
Drewniano-stalowa kotwica znajdowała się w obrębie historycznego kotwicowiska, w odległości około mili morskiej od portu kołobrzeskiego. Zalegała na głębokości 13 m., część zabytku zagrzebana była w dnie Bałtyku, całość pokrywały grube warstwy scementowanych z piaskiem produktów korozji i porastające je skupiska kolonii polipów.
Ze względu na trudny do oszacowania stan zachowania zabytku, procedura jego podniesienia musiała przebiegać ostrożnie. Najpierw został on odkopany przez płetwonurków Ochotniczej Straży Pożarnej "Tryton, następnie podniesiony z dna przy pomocy trzech poduszek powietrznych. Wyciągnięcie zabytku z wody nastąpiło dopiero po odholowaniu go łodziami w pobliże lądu.
Ze względu na długotrwałość zalegania zabytku w środowisku morskim, jak również zróżnicowanie materiałów, z których go wykonano (żelazo, drewno), niezbędne było poddanie go specjalnym czynnościom konserwatorskim. Do tego czasu należało przechować kotwicę w odpowiednich warunkach. Zabytek składał się pierwotnie z dwóch członów- żelaznej kotwicy „właściwej”, oraz drewnianej poprzeczki (sztoku) umocowanej na trzonie przy użyciu przekorodowanych żelaznych klamer. Elementy te zostały rozłączone celem osobnego przechowywania i przeprowadzenia podstawowych zabiegów przedkonserwacyjnych (zabezpieczających). Podstawowe zabiegi przedkonserwacyje polegały na moczeniu elementów kotwicy w słodkiej wodzie, celem usunięcia z nich soli. Proces ten odbywał się w dużej wannie stalowej, osobno dla drewnianego sztoku i żelaznej kotwicy właściwej. Podczas składowania stale monitorowano stan wody, przy pomocy dostępnych metod obserwacji.
Wojskowy Ośrodek Badawczy działający w latach 1936-1945 w Peenemünde, radziecki okręt podwodny U-461, kolekcja lotnicza zgromadzona w hangarze nr 10 na lotnisku w Heringsdorf oraz Fort Wschodni Twierdzy Świnoujście były celami podróży studyjnej „Szlakiem dobrych praktyk” organizowanej przez Towarzystwo Przyjaciół Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu w sobotę 8 czerwca 2013r. Podróż o wyraźnym wojskowym charakterze była jednym z elementów projektu realizowanego przez nasze muzeum, dotyczącym militarnej turystyki kulturowej, która w ostatnich latach przeżywa swój renesans.
Zamierzeniem organizatorów było poznanie oferty wystawienniczej i edukacyjnej muzeów znajdujących się na Wyspie Uznam i Wolin, prowadzonych przez instytucje państwowe, jak i organizacje społeczne, podpatrzenie nowatorskich rozwiązań, które możliwe byłyby do zastosowania w kołobrzeskim muzeum, a także integracja członków Towarzystwa Przyjaciół Muzeum.
Z dziejami obiektów powojskowych a także z atrakcjami turystyki kulturowej, które mijaliśmy w trakcie naszej podróży zarówno po polskiej, jak i niemieckiej stronie, zapoznawali nas przewodnicy: Piotr Leszmann, Paweł Pawłowski, Mirosław Huryn i dr Jakub Ciechanowski.
Pomorze Zachodnie oraz Meklemburgia Pomorze - Przednie to tereny o charakterze strategicznym, których potencjał był doskonale znany dowódcom i strategom wojennym, szczególnie akcentowany w XX wieku: świadczą o tym licznie rozlokowane bazy i jednostki wojskowe, punkty obserwacyjne, stanowiska obronne. Do takich możemy zaliczyć obiekty dawnego lotniska w Rogowie, bazy rakietowej w Mrzeżynie i Pobierowie, bazy lotnictwa morskiego oraz jednostki saperów w Dziwnowie, punkt obserwacji dwubocznej (wieża i schron) z lat 50-tych na Wzgórzu Gosań (17 BAS), wyrzutnia rakiet V-3 w Międzyzdrojach, umocnienia i baseny w świnoujskim Porcie Wojennym, tereny kryjące wiele świadectw ostatniej wojny światowej.
Okazją do przedstawienia muzeów, organizacji pozarządowych i podejmowanych działań na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego związanego z historią i techniką wojskową było III Seminarium Muzealnictwa Wojskowego, jakie odbyło się w dniach 23-25 maja 2013r w Pile. Organizatorem trzeciej edycji spotkania środowiska muzealników wojskowych było Pilskie Muzeum Wojskowe (w organizacji). Wydarzenie odbyło się w ramach uroczystych obchodów 500-lecia miasta Piła oraz 100-lecia lotnictwa.
Pomysłodawcą i inicjatorem branżowych spotkań muzealników wojskowych jest Dyrektor Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu - Paweł Pawłowski. Poprzednie dwie edycje odbyły się w latach 2009 ( temat przewodni: muzea wojskowe – tradycja a nowoczesność) oraz 2012 (temat przewodni: muzea wojskowe w przestrzeni społecznej). Ideą spotkań jest wymiana doświadczeń, integracja środowiska oraz utworzenie sieci muzeów o profilu wojskowym. Seminaria odbywają się w formie sesji naukowej połączonej z podróżą studyjną. Ich celem jest także poznanie oferty muzeów zarówno samorządowych, jak i tych, których organizatorami są organizacje pozarządowe oraz podmioty prywatne. W trakcie dwóch poprzednich spotkań obradowały komisje wnioskowe, które zbierały postulaty i uwagi uczestników konferencji. Zostały one opublikowane i przekazane do wiadomości polskich muzeów wojskowych, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Ministra Obrony Narodowej.
Ideą Seminariów jest także możliwość współorganizacji ich w siedzibach innych muzeów na terenie całego kraju. W 2013r taką też propozycję zgłosiło do naszego Muzeum, Stowarzyszenie Przedmoście Piła, które jest organizatorem Pilskiego Muzeum Wojskowego.
Roksana Źródelna i Kinga Rodziewicz - uczennice Szkoły Podstawowej nr 4 w Kołobrzegu zdobyły I miejsce w Powiatowym Konkursie Historycznym "Kołobrzeg-moja mała ojczyzna", którego finał odbył się 20 maja 2013r. w Sali Plafonowej Muzeum Oręża Polskiego. II miejsce wywalczyły: Alicja Gallon i Wiktoria Chmara ze Szkoły Podstawowej w Dźwirzynie. Trzecie miejsce zajęli uczniowie Szkoły Podstawowej nr 6 w Kołobrzegu: Patrykowi Olszewskiemu i Dawidowi Zatylnemu.
XIII edycja konkursu, organizowanego przez Szkołę Podstawową nr 4 oraz Muzeum Oręża Polskiego, w tym roku poświęcona była historii Kołobrzegu od czasów grodu, po wiek XVI oraz historii kołobrzeskiego muzealnictwa - w ramach Jubileuszu 50-lecia naszej placówki. Nad przebiegiem konkursu czuwało Jury w składzie: Katarzyna Pechmann - inspektor ds. kultury Urzędu Miasta Kołobrzeg, Lena Trandziuk - referent ds. kultury i edukacji Starostwa Powiatowego w Kołobrzegu, Barbara Hordyjewska i Lilianna Michalska - nauczycielki SP nr 4 i pomysłodawczynie konkursu oraz Jarosław Bogusławski - Członek Zarządu Towarzystwa Przyjaciół Muzeum Oręża Polskiego a także animator współprowadzacy Klub Historycznych Detektywów przy SP nr 4.
Zawodnicy musieli wykazać się wszechstronną znajomością historii naszego miasta. Konkurs składał się z trzech etapów: 1. testu sprawdzającego wiedzę uczestników o dziejach miasta = każdy z uczestników odpowiadał na pytania pisemnie i samodzielnie, punkty były sumowane na parę); 2. odpowiedzi na dwa pytania z historii kołobrzeskiego muzealnictwa; 3. autoprezentacji dotyczącej przedstawienia wylosowanego przez drużynę zabytku Kołobrzegu.
Wszyscy uczestnicy konkursu otrzymali dyplomy i nagrody ufundowane przez Radę Rodziców Szkoły Podstawowej nr 4 oraz Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu.
Konkurs odbył się pod patronatem Starosty Kołobrzeskiego oraz Prezydenta Miasta Kołobrzeg. Patronat medialny nad wydarzeniem objęły redakcje: Głosu Koszalińskiego, Kuriera Szczecińskiego, Kołobrzeskiego Serwisu Informacyjnego E-kg, portalu Miasto Kołobrzeg.pl oraz Kulis Kołobrzeskich.
tekst: Piotr Leszmann, zdjęcia: Malwina Markiewicz
Ponad 1.000 osób zwiedziło muzealne wystawy podczas Europejskiej Nocy Muzeów 18 maja 2013r. Dla naszych widzów przygotowaliśmy prezentację wystawy jubileuszowej w formie pamiątek, wydawnictw, odznaczeń, listów oraz dorobku naukowo-badawczego, jaki w ciagu 50-lat swojego funkcjonowania zrealizowało Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu. Wernisaż uświetnił występ Chóru Cantabile pod dyrekcją Haliny Czarneckiej. Przed Kamienicą kupiecką ustawiały się kolejki zwiedzających, którzy pomimo późnej pory postanowili ten specjalny wieczór spędzić wraz z muzealnikami. Nocne spotkanie z zabytkami odbywało się w obydwu oddziałach, zwiedzaniu towarzyszyły prelekcje: dyrektora Pawła Pawłowskiego o walkach o Kołobrzeg i zaślubinach Polski z morzem, Jarosława Bogusławskiego o nawigacji, dr Jakuba Ciechanowskiego o tajemnicach spod pancerza. Ostatnich zwiedzających pożegnaliśmy przed godziną 1.00.
Muzeum pragnie złożyć serdeczne podziękowania członkom Towarzystwa Przyjaciół Muzeum oraz panu Kamilowi Niziołowi - właścicielowi Piekarni-Cukierni Nizioł za pomoc w organizacji wernisażu.
Czym byłaby nasza radość, gdybyśmy nie mogli się nią dzielić
Jubileusz 50-lecia Muzeum to doskonała okazja do spotkania z naszymi Przyjaciółmi i Partnerami, by wspólnie przeżywać, dzielić się radością i wspominać pół wieku działalności oraz służby na rzecz polskiej kultury i społeczeństwa. Obecność licznego grona sympatyków podczas wydarzeń jubileuszowych była dla nas widocznym znakiem, iż jesteśmy dla siebie ważni, a muzeum jest bliskie sercu zarówno mieszkańcom Kołobrzegu, jak i przedstawicielom międzynarodowych, ogólnopolskich i lokalnych instytucji oraz organizacji.
Dziękując wszystkim za słowa uznania dla naszej pracy na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i budowania lokalnej tożsamości, oraz za życzenia i gratulacje, pragniemy zapewnić, iż jesteście Państwo zawsze mile widzianymi gośćmi w Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu.
Paweł Pawłowski - dyrektor muzeum wraz z pracownikami.
Specjalne podziękowania pragniemy skierować do Patronów Honorowych, członków Komitetu Honorowego i Patronów Medialnych naszego Jubileuszu.
Szczególne wyrazy uznania należą się naszym Partnerom i Mecenasom:
Olgierdowi Geblewiczowi - Marszałkowi Województwa Zachodniopomorskiego
Januszowi Gromkowi - Prezydentowi Miasta Kołobrzeg
Program trzydniowych uroczystych obchodów Jubileuszu 50-lecia kołobrzeskiego Muzeum, 9-11 maja 2013r, zakładał udział w nich każdej z grup współpracujących z muzeum: od uroczystej akademii, przez konferencję naukową po piknik historyczno-wojskowy, w których wzięli udział przedstawiciele instytucji państwowych, wojskowych, kulturalnych, stowarzyszeń, a także przyjaciele i sympatycy muzeum, mieszkańcy miasta oraz turyści.
9 maja 2013r- Dzień Pierwszy
Uroczysta Akademia w sali widowiskowo-teatralnej Regionalnego Centrum Kultury zgromadziła blisko 300 naszych Przyjaciół oraz byłych i obecnych pracowników Muzeum. W roli prologu - występ Chóru Cantabile pod dyrekcją Haliny Czarneckiej. Wysłuchaliśmy Canticorum iubilou Handle'a, przebój festiwalu Piosenki Żołnierskiej- Po ten kwiat czerwony, pieśń patriotyczną Sercu najmilejsza oraz Mazurek F-dur, nr 50, op68 Fryderyka Chopina. Po powitaniu przybyłych gości oraz przemówieniach okolicznościowych dyrektora Pawła Pawłowskiego oraz dr Hieronima Kroczyńskiego, obejrzeliśmy film o historii muzeum, ufundowany przez Towarzystwo Przyjaciół Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu. Wicemarszałek Województwa Anna Mieczkowska, Starosta kołobrzeski Tomasz Tamborski, Prezes Stowarzyszenia Muzealników Polskich Sławomir Szafrański wręczyli panu Hieronimowi Kroczyńskiemu złotą odznakę Gloria Artis przyznaną przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego - Bogdana Zdrojewskiego. To prestiżowe odznaczenie zostało przyznane na wniosek zachodniopomorskiego oddziału Stowarzyszenia Muzealników Polskich. Po przemówieniu Starosty kołobrzeskiego obejrzeliśmy film o Kołobrzeskim Skansenie Morskim, zrealizowany przez patrona medialnego portal Miastokolobrzeg.pl.
Kulminacyjnym punktem programu były laudacje i życzenia dla kołobrzeskich muzealników. Otrzymaliśmy wiele budujących słów i życzeń pomyślności ze strony obecnych na uroczystości, jak i naszych przyjaciół z całej Polski. Laudacje wygłosili: Wicemarszałek Województwa Zachodniopomorskiego - Anna Mieczkowska, Joanna Gawenda - dyrektor biura poselskiego Marka Hoka, Marta Garncarek- dyrektor biura senatorskiego Grażyny Anny Sztark, płk dypl Zbigniew Krzywosz w imieniu dyrektora Urzędu ds Kombatantów i Osób Represjonowanych, Przewodniczący Rady Miasta Ryszard Szufel (w imieniu Prezydenta Miasta Janusza Gromka), Ewa Stanecka - Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków, dr Zdzisław Matusewicz- Burmistrz trzebiatowa, Marek Zawadzki - wójt Dygowa, Wanda Przybylska- Prezes kołobrzeskich Sybiraków, Zdzisław Mieszczyński - w imienu stowarzyszenia Pieśń Żołnierska, Halina Filip - dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej w Kołobrzegu, dr Andrzej Chludziński - Wydawnictwo Jasne, dr inż kpt żw Andrzej Królikowski, kmdr Marek Padjas oraz Antoni Szarmach- Liga Morska i Rzeczna, dr Jerzy Litwin- dyrektor Centralnego Muzeum Morskiego w Gdańsku, Robert Sadowski-dyrektor Muzeum Wojska w Białymstoku, ppłk SG Roman Biernacki- komendant Morskiego Oddziału Straży Granicznej, Lidia Mikołajek - dyrektor Gimnazjum nr 1 w Kołobrzegu, Irena Frankiewicz- Prezes Uniwersytetu Trzeciego Wieku, Artur Wasiewski- Przewodniczący Rady Muzeum, Jerzy Kalicki - dyrektor Muzeum w Koszalinie, Jerzy Dudź -dyrektor Muzeum Regionalnego w Szczecinku, Alicja Gajewska - dyrektor Fabryki Sztuk w Tczewie, Mira Urbaniak, Andrzej Nowak - dyrektor Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni, Małgorzata Suchorska-Rola- dyrektor Muzeum Ziemi Wałeckiej w Wałczu, Lech Pieczyński- dyrektor Zespołu Szkół Morskich w Kołobrzegu, Ernst Schroeder- Stowarzyszenie Heimat Kreis Kolberg, kmdr Jarosław Kukliński w imieniu kontradmirała Krzysztofa Teryftera (8 Flotylla OW), w imieniu 1 Skrzydła Lotnictwa Taktycznego oraz 21 blt w Świdwinie, płk Jarosław Dombrowski – reprezentujący Departament Wychowania i Promocji Obronności MON w zastępstwie dyrektora płk Jerzego Gutowskiego, Mieczysław Jaroszewicz - dyrektor Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku, Ryszard Banaszkiewicz- dyrektor Muzeum w Wolinie, Jarosław Bogusławski,
Listy gratulacyjne wraz z prezentami otrzymaliśmy także ze strony Izby Celnej w Szczecinie i Koszalinie, Lecha Karwowskiego -dyrektora Muzeum Narodowego w Szczecinie,Andrzeja Urbańskiego -dyrektora Muzeum Zamojskiego w zamościu, Stowarzyszenia Studia Analiz i Bezpieczenstwa, Fundacji Fort-Rogowo, Marcina Majewskiego - dyrektora Muzeum w Stargardzie Szczecińskim, prof dr hab Edwarda Włodarczyka- Rektora Uniwersytetu Szczecińskiego, Witolda Omieczynskiego- dyrektora Muzeum Okręgowego w Lesznie, Agencji Ochrony Lex Crimen, Archiwum Państwowego w Szczecinie, prof dr hab Antoniego Komorowskiego, Józefa Wąsiewskiego, płk dyp Piotra Kriese - dowódcy Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w Poznaniu, płk w st.sp Leona Bodnara - Prezesa Zachodniopomorskiego Zarządu Wojewódzkiego Związku Kombatantów RP i BWP, Jadwigi Bartków-Domagała- dyrektor Muzeum Poczty i Telekomunikacji we Wrocławiu, Stanisława Horoszki- dyrektora Muzeum Techniki i Komunikacji w Szczecinie, Piotra Dziedzica- dyrektora Lubuskiego Muzeum Wojskowego w Drzonowie, dr Piotra Majewskiego- dyrektora Narodowego Instytutu Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów, Józefa Skorupińskiego-dyrektora ZSO im Kopernika w Kołobrzegu, Archiwum Państwowego w Koszalinie, Mirosława Terleckiego- wójta gminy Rymań, Mirosława Kuklika- dyrektora Muzeum Ziemi Puckiej, komendanta Powiatowej Straży Pożarnej w Kołobrzegu, Muzeum Narodowego w Poznaniu, Lecha Drożdźyńskiego- Prezesa Zarządu Głównego PTTK, Piotra Tarnowskiego - dyrektora Muzeum Stutthof w Sztutowie.
Muzyczną klamrą zamknął akademię Wiktor Sommer. W holu głównym RCK, na przybyłych gości czekał 65kg tort autorstwa firmy Piekarniczo-Cukierniczej Nizioł z Kołobrzegu. Dzieło cukiernicze w asyście właściciela firmy Kamila Nizioła kroili dyrektorzy muzeum: Barbara Zabel, Hieronim Kroczyński oraz Paweł Pawłowski.
Akademii towarzyszył wernisaż wystawy jubileuszowej "50 lat Muzeum na straży dziedzictwa kultury" oraz wizyta na terenie budowy Kołobrzeskiego Skansenu Morskiego.
9 maja 1963 roku decyzją władz wojewódzkich zaczęła się historia polskiego Muzeum. Pół wieku działalności na rzecz ochrony, gromadzenia i upowszechniania dziedzictwa kulturowego to okazja do podsumowania roli, jaką odgrywa kołobrzeskie muzeum, zarówno w budowaniu i utrzymaniu tożsamości społeczności Pomorza Zachodniego, jak i w rozwoju nauki nad dziejami Państwa Polskiego. Obecnie jest to jedna z największych placówek muzealnych o profilu historyczno - wojskowym w Polsce, której zasięg zainteresowań badawczych wykracza poza ramy regionu.
Jest dla mnie ogromnym zaszczytem fakt, iż mogę być częścią 50-letniej historii kołobrzeskiego Muzeum. Stojąc przed tymi, którzy tworzyli jego rangę, pytam się wciąż czy godnie wypełniam powierzona mi zadanie; misję zachowania pamięci, ale i marzeń o tym, jak ma wyglądać Ich muzeum. Każdy z moich poprzedników zrealizował część swojej wizji o tym ważnym dla historii Polski miejscu. Wskazywał mi kierunki, którymi podążały ich wyobrażenia.
Pewien dziennikarz powiedział, jest w tym Muzeum jakaś siła... Wydaje mi się, że tą siłą jest kontynuacja drogi wytyczonej przez moich antenatów. Tu nie było rewolucji a wszelkie działania w łagodny sposób podtrzymywały ducha tradycji, której w sukurs szła nowoczesność. Szacunek do tej specyficznej instytucji rodzi się z szacunku do przeszłości. Również do tego, co pozostawili po sobie budujący przed nami.
Romantyk Józef Ignacy Krasicki pisał: Wy, którzy życiem się nudzicie , którzy czas zabijacie, Którzy nie wiecie co robić z sobą i czasem,
Spróbujcie zachorować na manię zbierania czegokolwiek. Jest to balast życia, jak się wyrażał Goethe, Wskazując swe zbory mineralogiczne,
Ale ten balast, choć sam z siebie niewiele wart. Pozwala się trzymać na falach i nie zatonąć…
Opierając się o mocny 50-letni fundament przeszłości - nie toniemy. Powyższe słowa wyrażają tęsknotę i nadzieję, że obok realnego, często nieprzyjemnego, istnieje inny świat, który można zbudować z dala od głównych szlaków i utartych schematów. Często idealny. Przez to atrakcyjny, choć tak często nieosiągalny. Budujemy też nasz świat w kołobrzeskim Muzeum.
Trudno by mi było wyobrazić sobie i zaakceptować sytuację, w której moja praca zostałaby zniszczona, zapomniana, przesunięta do magazynu niepamięci. O muzeum myśli dziś jako o dynamicznej przestrzeni, w której odbywa się dialog, często konfliktowy, między pamięcią a przyszłością. Z drugiej strony słyszę : Wy to w tym muzeum musicie się strasznie nudzić… powiedziała sklepowa kiedy kupowałem rano po siódmej bułki. To niełatwe odmienić ten stereotyp, stanąć wbrew wyobrażeniom niepopartym wiedzą. Na szczęście to tylko jedna strona. Więcej tych dobrych, które kończą darem dla instytucji kultury. Kiedy to Muzeum staje się nasze poprzez ofiarowanie do jego zbiorów naszych najcenniejszych rodzinnych pamiątek.
MUZEUM jest i musi pozostać MIEJSCEM ZAUFANIA. Białe rękawiczki muzealnika są równoznaczne z białym kitlem lekarza, togą sędziego czy białym kołnierzykiem menedżera firmy. Zaufanie, jakim obdarza się zawód muzealnika, jest najwyższą wartością w obecnej rzeczywistości kulturowej i społecznej. To tutaj spoczywają pamiątki czasów minionych, wiekopomne dzieła i zabytki – ale i te niematerialne, najbardziej osobiste: jak wspomnienia, przeżycia i emocje zwykłych ludzi, których prywatne historie składają się na obraz wspólnej pamięci. Muzea – świątynie muz, „przechowalnie”/ magazyny/ dóbr kultury, miejsca badań życia społeczeństw i cywilizacji, domy kultury XXI wieku, tworzące i podtrzymujące tożsamość kulturową i narodową. Muzea - ułatwiają poszukiwanie związków emocjonalnych z krajobrazem kulturowym, podnoszą rolę lokalnej społeczności w budowaniu wspólnoty. Muzea - poprzez swoje działania i bogatą ofertę wpływają na wyrównywanie szans w dostępie do kultury, aktywnego uczestnictwa, które wspiera rozwój i zdobywanie wykształcenia- polepszanie statusu materialnego, wpływając na rynek pracy.
Zakorzenienie jest być może najważniejszą i najbardziej zapoznaną potrzebą duszy ludzkiej. Zarazem jest to potrzeba, którą trudno określić. Istota ludzka ma korzenie, jeżeli rzeczywiście w sposób aktywny i naturalny uczestniczy w egzystencji wspólnoty, przechowującej jakieś skarby przeszłości i obdarzonej poczuciem jutra. [Simone Weil, Myśli- 1985]
Na potrzebę zakorzenienia opowiada właśnie Kołobrzeska placówka. Dziś to Muzeum wielooddziałowe z wystawą Dzieje Oręża Polskiego, Dzieje Kołobrzegu i Kołobrzeskim Skansenem Morskim. Biblioteka i gabinet zbiorów specjalnych, dział edukacji i upowszechniania zbiorów, marketingu i wydawnictw. Ponad 17 tysięcy muzealiów. To 23 osobowy zespół wspierany przez geograficzną rentę uzdrowiska z bogatą historią. To ponad 120 tysięczna frekwencja roczna czyniąca z kołobrzeskiego Muzeum jedno z wiodących w kraju pod względem ilości odwiedzin.
To markowy produkt turystyczny Województwa Zachodniopomorskiego. I jeśli z dumą i troską będziemy o nim mówić jestem pewien, że i za następne 50 lat będziemy cieszyć się z tego że jest na wyciągnięcie ręki – w sercu miasta. Że nie sprawdzi się słynna wśród muzealników obserwacja o tym, że pierwsze pokolenie Muzeum tworzy, drugie konserwuje a trzecie zamyka… Mimo upływu lat, dbamy o to aby wciąż być tym pierwszym pokoleniem. By nie wyzbyć się pasji i entuzjazmu który nas przywiódł do tego zawodu. Często z różnych części Polski ale zawsze tworząc mozaikę doświadczeń które wzrastały w Kołobrzegu i dla Kołobrzegu.
Pragnę podziękować tym którzy kierowali moją – naszą uwagę na rzeczy ważne dla tego muzeum. Pokazywali że to często niełatwa droga ale zawsze jasna i dająca satysfakcję. Jednocześnie gratuluję moim byłym i obecnym współpracownikom wytrwałości w służbie jaką jest opieka nad świątynią pamięci i kształcenia. Podziwiam, że wciąż są aktywni i mają chęć pracować dla dobra naszej niewielkiej, ale jakże potrzebnej dla małych ojczyzn, społeczności.
W przededniu święta muzealnika pragnę złożyć najlepsze życzenia dla wszystkich zaangażowanych w tworzenie etosu tego zawodu a zgromadzonym gościom za niezawodne przybycie i wspólne z nami przeżywanie jubileuszu utworzenia Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu.
Paweł Pawłowski
dyrektor Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
przemówienie wygłoszone podczas uroczystej Akademii, 9 maja 2013r, sala widowiskowa Regionalnego Centrum Kultury
34 osoby uczestniczyły w drugiej edycji akcji Wiosenny Clean, która w tym roku odbywała się w ramach Międzynarodowego Dnia Ochrony Zabytków. Pogodny i ciepły "Dzień T34" pasjonaci spędzili aktywnie ze szczotkami drucianymi, skrobakami i papierem ściernym w dłoniach oczyszczając ze starej warstwy farby i rdzy 2 czołgi na wystawie plenerowej w oddziale Dzieje Oręża Polskiego: T-34/76 oraz T34/85. Uczestnicy przybyli z różnych miast naszego Województwa: Kołobrzeg, Koszalin, Słupsk, Szczecinek, Szczecin, Świdwin... Nie zabrakło młodzieży i rodziców z dziećmi. O historii czołgu opowiadał specjalista ds historii wojskowości - dr Jakub Ciechanowski, uczestników akcji po wystawie głównej oprowadzał dyrektor muzeum Paweł Pawłowski. Była także niepowtarzalna okazja by zwiedzić wnętrza czołgów. Pojazdy przygotowane zostały do procesu malowania, a podziwiać je będziemy mogli już podczas majowego weekendu.
Przy wydatnej pomocy Starostwa Powiatowego w Kołobrzegu zorganizowaliśmy nie tylko program akcji, ale i poczęstunek oraz drobne upominki dla uczestników, wpisując sobotnie porządki w muzeum również w program powiatowej akcji: "Sprzątamy wokół naszych jezior i rzek".
Podczas akcji wsparła nas również firma AGRO SERVICE ze Szczecina, której pracownicy oczyszczali urządzeniami podciśnieniowymi samolot IŁ-28 oraz jedną z armat plot. z użyciem bezpiecznych środków.
Organizatorzy akcji: Muzeum Oręża Polskiego oraz Towarzystwo Przyjaciół Muzeum pragną serdecznie podziękować:
Na terenie zabytkowego założenia Reduty Solnej, trwają rozpoczęte w roku ubiegłym prace związane z budową plenerowej ekspozycji muzealiów morskich ze zbiorów Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu. Kontynuowana inwestycja będzie polegała na budowie schodów na okręty, aby były dostępne dla zwiedzających oraz na położeniu kabli elektrycznych.
Decyzją nr 258/2013 z dnia 19 marca 2013r Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, został wpisany do rejestru zabytków województwa zachodniopomorskiego pod numerem A-1155, dawny hangar lotniczy w Rogowie (Gmina Trzebiatów, Powiat Gryficki).
Na wniosek Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu z dnia 7 grudnia 2011r, jako strony społecznej, rozpoczęło się postępowanie administracyjne w sprawie wpisania obiektu do rejestru zabytków. Wojewódzki Konserwator Zabytków uwzględnił w swojej decyzji również argumenty obecnego zarządcy obiektu - Fundacji Fort-Rogowo oraz materiały źródłowe zawarte w karcie ewidencyjnej zabytku autorstwa dr inż arch. Macieja Płotkowiaka z 2012r.
21 lutego 2013r przeprowadzone zostały oględziny obiektu, które zadecydowały ostatecznie o wydaniu decyzji w sprawie hangaru. W uzasadnieniu, podkreślono, iż obiekt wybudowany w latach 1935-1937 na terenie lotniska w miejscowości Rogowo (dawniej: Kamp), stanowi zachowany na terenie naszego województwa jedyny i unikatowy przykład zastosowania technologii żelbetowej do wzniesienia skomplikowanej konstrukcji wielkoprzestrzennego obiektu architektury kubaturowej z wyraźnym wskazaniem na funkcję obiektu. Budynek wykazuje cechy stylistyczne charakterystyczne dla budownictwa obiektów wojskowych z lat 30-tych XX wieku. Był on częścią infrastruktury zbudowanej dla działania 2 eskadry 706 Kustenfliegergruppe, wyposażonej m.in. w samoloty typu Dornier ( znajdowały się tutaj m.in. zabudowania koszarowe i lotnisko trawiaste). Po II wojnie światowej, jednostka została obsadzona przez żołnierzy 4 Dywizji Piechoty Wojska Polskiego, następnie przez 32 Smoleńską Dywizję Kawalerii Armii Czerwonej, a w marcu 1949 roku przekazano teren i obiekty na rzecz 32 Pułku Piechoty ze Skierniewic. W latach 1950-1998 w Rogowie stacjonowały wojska rakietowe (2 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej). Obiekty przekazane zostały do ewidencji nieruchomości Agencji Mienia Wojskowego, a w 2005 roku wykupione przez Gminę Trzebiatów. Od grudnia 2005r zarządcą obiektu i przylegającego terenu jest Fundacja na Rzecz Ochrony Zabytków Militarnych i Propagowania Sportów Lotniczych Fort-Rogowo (na mocy umowy użyczenia), która od 8 lat zabezpiecza obiekt przed działaniem warunków atmosferycznych i rozgrabieniem, poprzez szereg działań o charakterze interwencyjnym. W uzasadnieniu decyzji Konserwatora Zabytków podkreślono nie tylko wartość historyczną, artystyczną i naukową obiektu, jego rolę w podnoszeniu atrakcyjności turystycznej miejscowości, ale i obecnie prowadzoną działalność Fundacji Fort-Rogowo w zakresie działań upowszechniających historię regionalną, jak i zadań związanych z przywróceniem pierwotnego przeznaczenia budynku (magazynu sprzętu wojskowego), które przyczyniły się do trwałego zachowania obiektu. Dodać należy, iż od 2010r na mocy umowy użyczenia, Fundacja ochrania również zabytki lotnicze z kolekcji Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu (w formie magazynu studyjnego).
W kontekście rozwoju infrastruktury wojskowej, Wojewódzki Konserwator wziął pod uwagę fakt, iż hangar w Rogowie jest prawdopodobnie jedynym przykładem tego typu obiektów w Polsce, co może stanowić znaczące źródło do prowadzenia naukowych i dydaktycznych badań w tym temacie, a także stanowić cenne źródło rozwoju kulturalnego regionu, podnosząc jego rangę jako nowa atrakcja turystyczna na Pomorzu.
Militarna turystyka kulturowa od kilku lat przeżywa swój renesans. Wykorzystanie drzemiącego potencjału, jaki posiadamy na Pomorzu Zachodnim, może sprawić, iż tereny powojskowe zyskają nowe znaczenie na mapach turystycznych. Obecnie odnotowuje się, iż turyści coraz częściej wybierają tę formę turystyki: popularne staje się zwiedzanie miejsc i obiektów o charakterze obronnym ( fortyfikacje, schrony, bunkry, miasta warowne, zamki, twierdze, linie obronne) lub związanych z dziejami konfliktów zbrojnych ( pola bitew, muzea, skanseny, pomniki, cmentarze wojenne), a także wojska i uzbrojenia (jednostki wojskowe, zakłady zbrojeniowe, poligony, lotniska), dowódców i żołnierzy (wodzowie, bohaterzy wojen i powstań, zbrojnej konspiracji) oraz miejsca odosobnienia (więzienia, obozy koncentracyjne, miejsca kaźni). Wpisanie do rejestru hangaru lotniczego w Rogowie to włączenie zarówno obiektu, jak i miejscowości na mapę szlaków tematycznych i destynacji, co w rezultacie przyniesie nie tylko znaczne korzyści ekonomiczne, istotne zwłaszcza w przypadku obszarów o niewielkiej jak dotąd skali inwestycji rozwojowych i o stosunkowo wysokim bezrobociu, ale i większą możliwość prezentacji historii oraz ochrony dziedzictwa kulturowego.
i ZACHOWAJ HISTORIĘ TECHNIKI WOJSKOWEJ DLA PRZYSZŁYCH POKOLEŃ
Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu zwraca się z propozycją przyłączenia się Państwa do programu Honorowej Adopcji Zabytków i objęcie opieką – mecenatem - rekonstrukcji niemieckiego czołgu średniego z czasów II wojny światowej Panzerkampfwagen IV ausf. J.
Czołg ten został wydobyty podczas akcji ratowniczej 19 kwietnia 2011 r. w Stargardzie Szczecińskim – na terenie dawnego lotniska w Kluczewie i decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie przekazany do zbiorów naszego Muzeum. Akcja ratownicza odbyła się w niespotykanie szybkim czasie. Przez 2 dni muzealnicy przy ogromnym wsparciu stowarzyszeń historycznych i firm prywatnych, zdołali uratować cenny zabytek techniki wojskowej. Dzięki przypadkowemu odkryciu okazało się, że na głębokości ok. 5 metrów spoczywa wrak niemieckiego średniego czołgu z okresu II wojny światowej - PzKpfw IV. W trakcie wstępnego rozpoznania stwierdzono, że pojazd został w trakcie działań wojennych trafiony w przedni pancerz kadłuba z armaty p.pancernej, a następnie rozgrabiony po wojnie i wysadzony w powietrze. Poszczególne sekcje były oddzielone od siebie eksplozją.
Całą akcję relacjonowało kilka stacji telewizyjnych, przynosząc spory rozgłos medialny kołobrzeskiemu muzeum. Informacja o odnalezieniu unikatowego czołgu zelektryzowała środowisko miłośników historii militarnej w całej Polsce i za granicą. Czołg ten jest unikatem na skalę światową – w kolekcjach muzealnych zachowało się tylko kilka tego typu obiektów. W Polsce jest to jedyny tak kompletny egzemplarz. Jak dotąd, w polskich zbiorach wojskowych nie można było obejrzeć najpopularniejszego niemieckiego czołgu, z którym walczyło m.in. Wojsko Polskie.